Archive for the ‘Devre Uygulamaları’ Category

PIC16f628A ile Saat, Takvim, Alarm (7 Segment Display)

Öncelikle kullanımı hakkında ufak bir bilgi verdikten sonra devre şeması ve kodunu da aktaracağım.

Yukarıdaki videoda proteus simülasyonunu görmektesiniz. 7 segment üzerinde sırasıyla 8 saniye saat bilgisi ve 2 saniye tarih bilgisi gösterilmektedir. Saat gösterimi esnasında  yarım saniye aralıklarla saniye ışığı yanıp sönmektedir. Simülasyonda zaman farklı gittiği için bu süreler daha farklı görülmektedir. Saat üzerinde 3 adet buton bulunmaktadır. Bunları yukarı, aşağı ve tamam olarak adlandırdım. Tamam’a basmadığımız sürece yukarı ve aşağı tuşlarının hiçbir işlevi yoktur. Tamam’a bastığımız zaman ayar moduna gireriz ve her tamama basışımızda sırasıyla

1-Saat,
2-Dakika,
3-Gün,
4-Ay,
5-Yıl,
6-Alarm Saati,
7-Alarm Dakikası
seçenekleri ile karşılaşırız. Yukarı ve aşağı tuşları ile bu seçenekleri istediğimiz gibi ayarlayabilir ve 8.kez Tamam’a basarak ayar modundan çıkabiliriz. Read more

0 – 99 Dijital Sayıcı

Bir önceki yazıda 0-9 sayıcı devresinden bahsetmiştik. Şimdi yine o devreyi baz alarak sayma hanesini bir artıracağız. Bu yüzden öncelikle 0-9 sayıcı konusunu okumalısınız.

Şekil 1 – 0-99 Sayıcı Devre Şeması

Devre şemasında görüldüğü üzere bir önceki devrenin TCU ve TCD bacaklarına aynı devreden bağlayarak sayıcı hanesini çoğaltmış bulunduk. Bu şekilde bağlanmasının temelinde 74192 entegresinin özelliği yatıyor. 74192 entegresi 0′dan 9′a kadar sayan bir entegredir ve entegre çıkışını 9′a kadar saydırıp 9′dan sonra da artırmaya devam edersek entegre TCU çıkışını aktif edecektir. TCU ve TCD bacakları aktif sıfır uçlar olduğu için aktif durumunda TCU ucunu  ’0′ göreceğiz. Eğer bu bacağı bir sonraki devrenin ‘UP’; yukarı saydıran bacağına bağlarsak, 1′ler hanesini her 0-9 saydırmamızdan sonra tıpkı bir butonla tetiklemiş gibi 10′lar hanesini 1 artırmış oluruz.  Aynı şekilde 1′ler hanesini geriye saydırırsak 74192 entegresi 0′dan sonra TCD bacağını aktif edecektir. Bu durumda 1′ler hanesinin TCD çıkışını 10′lar hanesinin DN girişine bağlarsak her 9-0 saydırmamızda 10′lar hanesinin DN girişini aktif etmiş oluruz. Böylece iki devre birbiri ile kaskat çalışmış olur. İstersek 10′lar hanesinin TCU ve TCD çıkışlarını da ekleyeceğimiz başka bir 74192 sayıcı katının girişlerine bağlarsak devremiz 0-999 olur. Hatta istersek bu şekilde sonsuz 74192 entegresini sonsuz şekilde birbirine kaskat bağlarsak 0-∞ sayıcı bile yapabiliriz.

TCU ve TCD çıkışları aktif sıfır, UP ve DN girişleri aktif bir. Peki birbirini nasıl tetikliyorlar diye soracak olursanız: UP ve DN girişleri yükselen kenar ile tetiklenirler, bu yüzden birbirlerini araya başka bir eleman koymadan tetikleyebilme özelliğine sahiptirler.

İyi çalışmalar..

0 – 9 Hareket Sensörlü Dijital Sayıcı

0 – 9 Hareket sensörlü dijital sayıcı devresi iki ayrı elektronik sensör devresinden alınan bilgilere göre çalışmaktadır. Devre özellikle bir ortama giren ve çıkan, hareketli nesneleri saymak için tasarlanmıştır. Örneğin; otoparka giren ve çıkan araçları ya da bir binaya giren ve çıkan insanları sayma işlemi bu devre ile gerçekleştirilebilir. Devre, Şekil-1’de görüldüğü üzere temelde sensör, reset, sayıcı (hafıza), decoder ve gösterge katından oluşmaktadır.

Şekil 1 – Devre Blok Şeması


Sensör katında sensörleri temsil edebilecek ileri ve geri artırımlar için 330 ohm’luk direnç ve butonlardan oluşan iki adet Pull-Down devresi kullanılmıştır. Butonlar basılı durumda değilken sayıcı katına lojik 1 ( +5V ) gitmektedir.

Reset katında 330 ohm’luk direnç ve bir butondan oluşan Pull-Up devresi kullanılmıştır.

Sayıcı katı sadece 0-9 ileri-geri sayıcı 74192 entegresidir. 74192 entegresi 4 bitlik bilgi girişi (D0 D1 D2 D3), 4 bitlik bilgi çıkışı (Q0 Q1 Q2 Q3), yükleme aktif girişi (LOAD), RESET girişi, UP ve DOWN girişleri, BORROW ve CARRY çıkışlarından oluşmaktadır. UP ve DOWN girişleri yükselen kenar ile tetiklenmektedir. Bu yüzden Pull-Down devrelerinde butona basıp çektiğimiz anda lojik 0’dan lojik 1’e yükselme olacağından sayıcı tetiklenerek çıkışı bir artıracaktır ya da bir azaltacaktır. Devrede LOAD girişi pasif yapılarak 74192 bilgi girişi iptal edilmiştir.

Kodlayıcı (Decoder) katında 7447 entegresi bulunmaktadır. 7447 entegresi sayıcı katından gelen BCD kodu, entegre çıkışında 7 segment bir göstergenin anlayabileceği 7 bitlik koda dönüştürerek kodlama işlemi yapmaktadır.

Gösterge katında ise 7 adet 330 ohm direnç ve 1 adet ortak anot 7 segment gösterge bulunmaktadır.

Şekil 2 – Devre Açık Şeması


Devrenin simülasyonu Proteus Isis programı ile gerçekleştirildikten sonra breadboard üzerinde doğru bağlantı şekli ile malzemelerin yerleşimi sağlanarak devreye enerji verilerek çalıştırılmıştır.

Bağlantı Kontrol Devresi

Yukarıdaki devre, kablo v.b bağlantıları kontrol etme veya diyot, transistor v.b elemanlar için ohmnmetre olarak kullanılabilir. 555 entegresi devrede osilatör olarak çalışır. Siyah ve kırmızı uçlar bağlantı hatlarına değdirilerek. pilin bu bağlantı hattı üzerinden devresini tamamlaması sağlanır. Bağlantı var ise H.P’den ses duyulur. Bağlantı kopuk ise hiç bir ses duyulmaz.

12V DC / 220V AC KONVERTÖR

Şekildeki devre üç kısımdan oluşmuştur. Birincisi 40Hz..60Hz arası kare dalga üreten transistorlu multivibrator, ikincisi sürücü katı, üçüncüsü güç katı ve çıkış trafosudur.

Hem üstteki, hemde alttaki transistor grubu, ınultivibratörün ürettiği iki fazlı sinyal ile sırayla iletime geçerek trafonun giriş ucuna akımı yükseltilmiş kare dalga sinyal uygularlar. Bu sinyal, trafonun çıkış ucunda 220V” ta yükseltilir. Sinyalin dalga şeklini sinüse benzetmek için trafonun çıkış ucuna R-C elemanlarından oluşan filtre devresi konulmuştur. Kondansatör sayısı arttıkça dalga şekli o kadar sinüse benzer. Çıkış transistörlerinin sayısı ve transformatörün gücü, çıkıştan istenilen güce göre belirlenir. Çıkış transistörleri büyük ve petekli bir soğutucuya monte edilmelidir. Devrenin tek mahsurlu yanı, çıkış sinyalinden girişe doğru geri besleme olmadığı için, aşırı yük çekildiği zamanlarda çıkış gerilimi 160V’a kadar düşmektedir. Buna rağmen devre bir 51 ekran T.V yi çalıştıracak kadar çıkış gerilimi ve gücü sağlar. Özellikle kampa veya pikniğe gidildiğinde arabanın aküsünden elde edilen gerilimle kamp alanında aydınlatma ve T.V çalıştırma yapılabilir.

Elektronik Termostat Devresi

Elektronik termostat devresi, fark yükselteç ve röle sürücü katı olmak üzere iki kısımda incelenebilir. Sıcaklık, trimpot ile ayarlanan değere karşılık geldiği zaman fark yükselteci dengededir ve fark yükseltecinin çıkışı, röle sürücü katını kesimde tutacak bir değere sahiptir. Röle sürücü katı kesimde kaldığı için, röle kontağına bağlı devre veya sistem normal olarak çalışmasına devam eder. Çalışan devrenin veya sistemin sıcaklık değeri ayarlanan sıcaklık değerinin üzerine çıktığı anda fark yükseltecind ki NTC’nin direnç değeri azalacaktır. Bu azalma fark yükselteç dengesini bozar ve röle sürücü katı iletime geçerek röle kontakları konum değiştirir. Böylece çalışmakta olan devre veya sistem, devre dışı kalarak, çalışmakta olan devre veya sistem korunmuş olur.Elektronik termostat devresindeki NTC kontrol edilmek istenen sistem veya devrenin sıcaklığını daha iyi algılayabileceği herhangi bir yere yerleştirilmelidir.Devredeki trimpot yardımı ile çalışma sıcaklıkları aşağıdaki değerlere ayarlanabilir.

IŞIK ve ISI KONTROLLÜ YANGIN ALARMI

Yukarıdaki deki devre ile aynı anda hem Işık hemde ısı kontrolü yapılabilir. Bu amaçla devrede VEYA kapısı kullanılmıştır.
Devrede ışık ve ısı yok iken NTC ve LDR ayağındaki ayarlı dirençler ile VEYA kapısının girişleri lojik-0 olacak şekilde ayarlanır. Devre üzerine ışık düştüğü zaman veya NTC’nin sıcaklığı arttığı zaman veya her ikisi de aynı anda birden uygulandığında VEYA kapısının bir veya aynı anda iki girişi lojik-l seviyesine ulaşacağı için çıkışı da iojik-l seviyesinde olur. FET transistor iletime geçerek röleyi enerjiler. Röle kontaklarına isteğe bağlı olarak konulacak sesli veya ışıklı alarm çalışacaktır.

Depo Doldurma Devresi

yukarıdaki devre iletken sıvıların bulunduğu sıvı tanklarındaki sıvı miktarını kontrol ederek, azalan sıvıyı yeniden pompalayarak doldurmak için kullanılır.

İlk anda tankta sıvının dolu olduğunu kabul edelim. Problar, sıvı üzerinden kısa devre olurlar ve NAND kapısının girişini lojik-1 yaparlar. DEĞİL kapısı olarak görev yapan NAND’ın çıkışı lojik-0 olur. FF.T transistor yalıtkandır ve motor sükunet halindedir. Tanktaki sıvı miktarı azalıp üst prob seviyesinin altına düştüğü zaman, problar arasındaki elektriki bağlantı kesilir. NAND kapısının girişi dirençler üzerinden lojik-0 seviyesine çekilir. Çıkışı lojik-1 olan kapı, FET’i iletime sokarak motorun çalışmasını sağlamış olur. Motora bağlı olan pompa, depoya sıvı pompalar. Buradaki devrede ve testlerde örnek sıvı olarak su kullanılmıştır. Benzin, gaz, v.b yanıcı ve patlayıcı sıvılar için bu devreler kullanılmamalıdır.

Mikrofonla Motor Kontrolü


Devre, özellikle sesle kumanda edilen motorlu oyuncaklarda kullanılabilir. Mikrofona uygulanan ses sinyali, Tl ve T2 transistörlerini iletime sokar. T3 transistorunun beyz ucu, T2 üzerinden negatif polarma alarak iletime geçer ve motor çalışır. T2′den Tl ‘e kondansatörle yapılan geri besleme, ses sinyali kesildikten sonra bile motorun bir müddet çalışmasını sağlar. Kondansatörün değe/i büyüdükçe motorun iletimde kalma süresi artar.

Nem dedektörü

Devrede 555 entegresi osilatör olarak kullanılmıştır. Bakirli plaket üzerine baskı devre olarak yapılan nem ölçme ucu, herhangi bir nem veya ıslaklık sonucu kısa devre olur veya aradaki direnç azalır. Transistor iletime geçer ve besleme gerilimi 555″e ulaşır.555 titreşmeye başlar. Çıkışa ses veya ışık ikazlı elemanlar takılarak, uyarı işlemi sesli veya görsel hale getirilebilir.

Return top
 

Bad Behavior has blocked 916 access attempts in the last 7 days.