Fritzing – Devre Tasarım Programı

Fritzing, açık kaynak kodlu bir devre tasarım programıdır. Projelerinizde üretime geçmeden önce prototip hazırlamak için kullanılabilir. Programın tasarlayıcıları, Arduino(Bundan daha sonra bahsedeceğim, uygulamalı olarak yazacağım) ve diğer elektronik tabanlı projelerde prototipten üretime geçerken üretim maliyetlerini azaltmayı ve çıkabilecek fiziksel sorunları en aza indirgemeyi amaçlamışlar.

fritzing

Fritzing Programı Görüntüsü

Programın kullanımı çok basit bir arayüz ile oluşturulmuş. Diğer elektronik programlarında olduğu gibi sürükle-bırak mantığı ile malzemeleri proje alanına koyuyor ve bir breadboard üzerinde kablolar ile malzemeleri birbirine bağlıyorsunuz. Eğer hatalı bir bağlantı yaparsanız program sizi renklerle görsel olarak uyarıyor. Bunun yanısıra isterseniz “Breadboard-Schematic-PCB” menüsü ile 3 tür proje görüntüsü arasında geçiş yapabiliyorsunuz. Yani program size şema ve baskı devre çıkarmanız için de yardım ediyor. Tabi ki profesyonel bir şekilde çıkaramıyor ama, siz devreyi düzenlemesinde biraz yardımcı olursanız program size çok da kötü olmayan bir sonuç sunabiliyor. Hatta bu sonucu PDF’ye aktararak daha sonra herhangi bir yazıcıdan asetata, kağıda vs.. çıktı alabilirsiniz.

En hoşuma giden yanı ise program Linux, Windows, Mac OS X olmak üzere 3 platformda da çalışabiliyor. Üstelik açık kaynak yazılım. Ben Linux Ubuntu 9.04 üzerinde denedim, sorunsuz ve çok güzel çalışıyor.

Bence programın en kötü ise yanı bir simülasyon’a sahip olmaması. İleride geliştiriciler simülasyon özelliği de eklerlerse bu program tadından yenmez. Şu hali ile kullanıcıya çok şey vaad etmiyor ama projeleriniz için ön ayak olarak kullanılabilir.

Programı indirmek için tıklayınız.

Fritzing Anasayfası

İyi çalışmalar.

Proteus Türkçe kullanım kılavuzu

buradan indirin

Boardmaker kullanma kılavuzu (Türkçe)

Boardmaker 1.5 – 2.42 (Baskı devre ve sema çizim yazılımı) Boardmaker (BM), baskı devre çizimi, elektrik ve elektronik devre şeması hazırlamada kullanılan bir yazılımdır.

Boardmaker’da baskı devre şemasının hazırlandıðı PCB Editor (Printed Circuit Board Editor), baskı devre bordu düzenleyici) elektrik ya da elektronik devre şemalarının çizildiği Schematic Editor (şema düzenleyici), simge ve malzeme kılıf şekillerinin üretildiği ve kullanıldığı Library Editor (kütüphane, simge düzenleyici) bölümleri vardır.

 Dosyayı indirmek için tıklayınız.

Linux Ortamında Piklab Programı İle PIC Programlama

Bu günlerde malzeme satıcılarında ve PIC programlama devre kart üreticilerinde bulunan kartların hemen hepsi Windows uyumlu olarak satılmaktadır. Çoğunlukla bu kartlarla birlikte IC-PROG programı verilmektedir. Bu yazıda, bu programlayıcı kartlardan olan JDM PROGRAMMER programlayıcısı ile Pardus Linux ortamında PIC programlamanın örneğini vermek istiyorum.

JDM Programmer bilgisayarın seri portu ile programlama yapmaktadır. Kullanacağımız bilgisayarın donanımında seri port çıkışının olması gerekmektedir. Biz burada Piklab programı ile Pic proglamasını anlatacağız. Piklab programının web adresi, http://piklab.sourceforge.net/. Bu adreste gerekli bilgiler bulunmaktadır. Linux ortamında Piklab programının derleme (compile) yapabilmesi için diğer bazı programların da kurulu olması gerekmektedir. Biz asm dosyalar üzerinde çalışma yapacağımız  için GPUtils programının kurulu olması yetmektedir. GPUtils programının sadece kurulu olması yeterli olmakta, işlemi Piklab yapmaktadır. GPUtils paketinde gpasm, gplink, gplib ve gpal programları yer alıyor. GPUtils paketinin kurulumu Linux’ta standart kaynak kodundan yapılabilmektedir. Programın tar.gz dosyası uygun bir yere açıldıktan sonra bir terminalden standart kurulum kodları verilerek program kuruluyor. Kurulumla ilgili bilgiler INSTALL dosyasında mevcuttur. Kısaca özetlersek;

./configure
make
su
make install
Burada su komutu ile root (yönetici) yetkisini alıyoruz. GPUtils programı ile Microchip firmasının ücretsiz dağıttığı MPASM programının yaptığı işleri GPASM programına yaptırtıyoruz. Gpasm programını kısaca çalışması ise asm dosyanın olduğu dizinde terminal (konsol) açarak;

gpasm program_adi.asm
şeklinde yazmamız yeterli. Linux ortamında asm dosyanın derlenmesini kısaca anlattıktan sonra PIKLAB programının kurulumuna geçelim.  .

piklab-0.7.0.tar.bz2 dosyasını (benim kullandığım verisyon, ilerleyen zamanda yeni versiyonu çıkabilir.) ark ile açtıktan sonra açtığımız pencerede terminal açıyoruz ve terminalde

./configure
make
su
make install
komutlari ile kuruyoruz. Kurulum dosyası ile ilgili detaylar INSTALL dosyasında bulunmaktadır. Kurulan program, başlat menüsünde prorgamlar altında geliştirme bölümüne Piklab(IDE) olarak yerleşiyor. Buraya tıklayarak çalıştırılabilir. Ayrıca bir terminale piklab yazarak enterlenirse program çalışmaktadır. Kurduktan sonra açılan programın görünümü şöyle olmaktadır.

resim

İlk yapılacak ayarlar fazla değil Öncelikle çalışılacak PIC’in sol pencerede tanıtılması gerekmektedir. Esas olarak hangi PIC ile çalışacaksak onu programın her yerinde bulunan ayarda tanımlamamız gerekmektedir. Bundan sonra, Menüden Settigs altında Configure Piklab’ı tıklıyoruz va açılan pencereden ayarları kontrol ediyoruz.

Programmer menüsünde Port Selectionda Serial seçili olmalı.

resim

Programmer menüsünde Specificde JDM classic seçili olmalı.

resim

Standalone File bölümünde Tool Chain GPUtils olmalı ve Assembler sekmesinde Hex file format inhx8m olmalı.

Bu ayarlar bir defa yapıldıktan sonra donanımda vb. değişiklik ihtiyaçları ortaya çıkmadıkça ve değiştirilmedikçe aynen kalmaktadır.

Buraya kadar anlatılanlar kurulum ve sonrası ilk işlemler içindi. Şimdi Piklab programının üzerinde bir örnek ele alarak derleme ve programlama işleminin nasıl yapılacağını açıklayalım.

Yeni bir asm dosyası oluşturmak istediğimizde, File menüsünden New Source File’yi tıklıyoruz. Açılan pencereden gerekli bilgileri girerek asm dosyamız olusturuluyor ve biz içini dolduruyoruz.

Yukarıdaki gibi yeni bir asm dosya oluşturulabileceği gibi ben bu deneme için daha önce bu sitede yayınlanan “Pic 16F628 ile Karaşimşek Devresi” yazımda bulunan krsmsk1.asm dosyasını esas alarak örneklendireceğim.

krsmsk1.asm dosyasını Piklab ile açınca kullandığımız kodlara göre renklendirlmiş kodlar üzerinde gerekli değişiklikler varsa yapıyoruz. Sonra bu asm dosyasını derlemek için Build menüsünden Build Project’i tıklıyoruz veya  düğmesine tıklıyoruz. Böylece asm dosyamız derlenerek çalıştığımız klasörde cod, lst, hex uzantılı dosyaları oluşuyor. Hex dosyanın görüntülendiği pencede konfigurasyon bitleri vb. deyatlı bilgiler verilmektedir. Alt pencere bölümünde yapılan compile işlemi ile ilgili bilgiler verilmektedir.

 

Bundan sonra JDM PROGRAMMER ile PIC Mikrokontrolör entegremizi programlayabiliriz.

düğmesine tıklayarak veya Programmer menüsünden Program’a tıklayarak programlama işlemi başlatılır.Yapılan programlama altta bulunan Program Log penceresinden izlenebilir.

Bu aşama ile programlama işlemi bitmiştir. Entegreyi JDM PROGRAMMER kartının üzerinde taktığınız soketten çıkararak devresine yerleştirebilirsiniz.

Mehmet Yılmaz
mehmet.yilmaz@teknomerkez.net

Proteus "Görsel Sistem Modelleme"

Proteus

Labcenter Electronic firmasının bir ürünü olan Proteus görsel olarak elektronik devrelerin simülasyonunu yapabilen yetenekli bir work-bench ve PCB çizim programıdır. Klasik work-bench’lerden en önemli farkı mikroişlemcilere yüklenen .HEX dosyalarını da çalıştırabilmesidir. Proteus güngeçtikçe genişleyen bir model kütüphanesine sahiptir. Pratik elektronikte kullanılan birçok komponentin model dosyalarını ve yazılımı bedava olarak Labcenter Electronic firmasının web sayfasından indirebilirsiniz. Ücretli olan professional sürümünde tasarladığınız devrelerin otomatik çizimini yapan özelligi de vardır.

Şimdi programı tanıyalım. Programı indirip kurduğunuzda aşağıdaki ekran karşınıza gelir. 

Buradaki mavi dikdörtgen alan çalışma bölgemizdir. Bu bölgenin boyutları System/Set Sheet Sizes menüsünden değiştirilebilir. Tasarımızda kullanacağımız komponentleri Devices bölümüne yüklememiz gerekmektedir. Bunun için şekilde görülen devre seçme butonuna tıklamamız gerekir. Butona tıklayınca Aşağıdaki ekran karşımıza gelir. 

resim

Buradaki listeden 40/74 serisi CMOS entegrelerden Display’lere kadar, 7805 regüle entegrelerinden Logic Analizörlere kadar tasarımızda kullanmak istediğimiz tüm malzemeleri seçebiliriz.. 

resim

Şekildeki ekranda Micro kütüphanesinden PIC 16F84A nın seçildiğini görmekteyiz. Bununla birlikte çizimde veya devrede sıklıkla kullanacağımız Etiket ,Power, Ground gibi temel objelere aşağıdaki ekranda görüldüğü gibi diğer devre elemanları butonundan ulaşabiliriz. 

resim

Menüler hakkında genel bilgi sahibi olduktan sonra artık yavaş yavaş devremizi tasarlayabiliriz. Microişlemci ile LCD display kullanımını anlatan bir örnek uygulama yapalım. Bu amaçla projemize PIC16F84A ve LM016L LCD display ekleyelim. 

resim

LCD yi 2+4 port ile kontrol edebiliriz.Bunlar RS,E ve 4 bit Datadır. Aşağıda LCD ye yazmak için örnek bir PicBasic kodu verilmiştir.

define lcd_dreg portb
define lcd_dbit 4
define lcd_rsreg portb
define lcd_rsbit 0
define lcd_ereg portb
define lcd_ebit 1
define lcd_bits 4
define lcd_lines 2
start:
lcdout $fe,1
lcdout “www.elektonik”
lcdout $fe,$c0
lcdout “merkezi.com”
pause 1000
done:
goto done

Buna koda göre LCD ile Mikroişlemcinin ilgili portlarını birleştirelim. 

resim

Tasarıma dikkat edenler hemen XTAL ve MCLR bağlantılarının yapılmamış olduğunu farkedeceklerdir. Bu bağlantılar yapılmadanda Proteus çalışıyor. Buda küçük bir kolaylık. Şimdi sıra Mikroişlemciye yüklenecek kodu nasıl tanımlayacağımıza geldi. Bunun için mouse Mikroişlemcinin üzerinde iken sağ klik yapılır ve işlemci kırmızı renkle seçilir. 

resim

işlemcinin üzerine çift tıklayarak Edit Component menüsü açılır. 

resim

Bu menüden işlemcinin Clock Frekansını, Yüklenecek .HEX dosyasını ve diğer özelliklerini belirleriz. Ok tıklayarak bu menüden çıkarız. Artık yazdığımız kod çalışmaya hazırdır. Ana menüdeki RUN butonuna bastığımızda aşağıdaki gibi yazdığımız kodun çalıştığını gözleriz!… 

resim

Program çalışırken PAUSE butonuna basarsak o sırada işlemcinin içindeki SFR,EEPROM gibi register değerlerini de görmemiz mümkündür.

Buraya kadar anlattıklarımız tabiiki program hakkında ancak bir başlangıçtır. Buradan sonrasını çözmek sizin işiniz.