Elektronikçi ve Bilişimci Blogları

Fritzing – Devre Tasarım Programı

sinan — Thu, 27 Aug 2009 22:59:02 +0000

Fritzing, açık kaynak kodlu bir devre tasarım programıdır. Projelerinizde üretime geçmeden önce prototip hazırlamak için kullanılabilir. Programın tasarlayıcıları, Arduino(Bundan daha sonra bahsedeceğim, uygulamalı olarak yazacağım) ve diğer elektronik tabanlı projelerde prototipten üretime geçerken üretim maliyetlerini azaltmayı ve çıkabilecek fiziksel sorunları en aza indirgemeyi amaçlamışlar.

Fritzing Programı Görüntüsü

Programın kullanımı çok basit bir arayüz ile oluşturulmuş. Diğer elektronik programlarında olduğu gibi sürükle-bırak mantığı ile malzemeleri proje alanına koyuyor ve bir breadboard üzerinde kablolar ile malzemeleri birbirine bağlıyorsunuz. Eğer hatalı bir bağlantı yaparsanız program sizi renklerle görsel olarak uyarıyor. Bunun yanısıra isterseniz “Breadboard-Schematic-PCB” menüsü ile 3 tür proje görüntüsü arasında geçiş yapabiliyorsunuz. Yani program size şema ve baskı devre çıkarmanız için de yardım ediyor. Tabi ki profesyonel bir şekilde çıkaramıyor ama, siz devreyi düzenlemesinde biraz yardımcı olursanız program size çok da kötü olmayan bir sonuç sunabiliyor. Hatta bu sonucu PDF’ye aktararak daha sonra herhangi bir yazıcıdan asetata, kağıda vs.. çıktı alabilirsiniz.

En hoşuma giden yanı ise program Linux, Windows, Mac OS X olmak üzere 3 platformda da çalışabiliyor. Üstelik açık kaynak yazılım. Ben Linux Ubuntu 9.04 üzerinde denedim, sorunsuz ve çok güzel çalışıyor.

Bence programın en kötü ise yanı bir simülasyon’a sahip olmaması. İleride geliştiriciler simülasyon özelliği de eklerlerse bu program tadından yenmez. Şu hali ile kullanıcıya çok şey vaad etmiyor ama projeleriniz için ön ayak olarak kullanılabilir.

Programı indirmek için tıklayınız.

Fritzing Anasayfası

İyi çalışmalar.

USB pil şarj aleti

admin — Thu, 21 May 2009 00:00:00 +0000

Bu devre ile nikel kadmiyum(NiCd) nikel metal hidrid(NiHH) pillerinizi, bilgisayarınızın USB portunu kullanarak şarj edebilirsiniz.

Şüphesiz Laptopunuzla çıktığınız bir seyahatte kablosuz mouse’nuzun pillerini usb den şarj etmek çok büyük bir kolaylık sağlayacaktır.

Özellikler
Boyut: 9,7 cmx 3cm x 1,5cm
Piller: 2 adet AA nimh veya nicd
Şarj akımı: 470 ma
Şarj kesme yöntemi: pil sıcaklığı(33c°)

Çalışma Koşulları: 15-25C°

Malzeme Listesi

R1 56kΩ ¼W,
R2 27kΩ ¼W
R3 22kΩ ¼W
R4 47kΩ ¼W
R5 750Ω ¼W
R6 220Ω ¼W
TR1 10kΩ @ 25°C termistör, approx. 3.7%/C° NTC

C1 0.1µF 10V kondansatör
Q1 TIP32C PNP transistor
Z1 LM393
LED1 LED, 10mA
Diğer 2- AA pil yuvası, Küçük soğutucu, USB kablosu

Açıklama ve Devre şeması
Devrede LM393 çift voltaj karşılaştırıcısı kullanılmıştır.Çıkış akımı Entegrenin içindeki transistörler çıkış akımını 5.2ma civarında sınırlar. Q1 betası 90 olduğundan şarj akımı yaklaşık olarak 470 ma olucaktır. Böylece 2500mah lik pilleriniz beş saatin biraz üstünde bir sürede tamamen şarj olucaktır.

Pil kapasitesi şarj süresi
700mAh NiCd 1.5s
1100mAh NiCd 2.5s
1600mAh NiMH 3.5s
2000mAh NiMH 4.5s
2500mAh NiMH 5.5s

R1,R2 ve R4 gerilim bölücü olarak kullanıldığından Z1a nin evirmeyen girişinde 1,26V luk gerilim düşümü meydana gelmiştir. Bu gerilim bizim referans gerilimizdir(vref)

Pillere direk olarak temas halinde olan TR1 termistörü oda sıcaklığında 10kΩ ( 20C) olduğundan R3 ile oluşturduğu gerilim bölücü Z1a eviren girişine (Vtmp) 1.76 V luk gerilim uygulayacaktır.

Piller tamamen şarj olduğunda ısınıcak ve 33 C ye geldiklerinde TR1 in omik değeri 7.6kΩ a düşecek böylece Vtmp 1.26V olucaktır. Daha önceki yazılarda bahsediliği üzere karşılaştırıcılarda V- V + ya eşit olursa Çıkış 0V olur. Pil sıcaklığı 33C ye ulaştığında Z1a nın Eviren(vtmp) ve evirmeyen(vref) girişleri birbirine eşit olacak ve şarj kesilecektir. Sadece 10ma lik bir sızıntı akımı akıcaktır. Buda pek önemli bir değer değilidir.

Yapım aşamaları ve baskı devre

baskı devre

üstten görünüş

eleman tarafı

BİTMİŞ HALİ

Q1 transistörünü resimde görüldüğü gibi soğutucuya bağlayın. Transistörü dik konumda bırakırsanız kırılabilir. Bu yüzden küçük bir soğutucu karta vidalayın. Resim de görülen TR1 termistörü için pil yuvasına uygun bir şekilde delik açın ve termistörü o şekilde lehimleyin. Termistör mutlaka pillere temas etmelidir. 2′li Pil yuvası bulamazsanız 4′lü alıp kesebilirsiniz. USB kablonusu ise eski cihazlardan sökebilirsiniz. Örneğin eski bir mouse’dan.

Test

Elemanların doğru bir şekilde yerleştirildiğinden emin olun. Baskı devreyi önce gözle sonra da avometre yardımıyla kontrol edin kısa devre Ya da açık devre olmamalıdır. Herşey tamamsa sıra geldi test işlemine; Devreyi USB ye bağlayın( Harici güç kaynaklı bir hub en iyisidir).LED i kontrol edin eğer led sönükse devrenizi güle güle kullanın. Fakat yanıksa TR1 bacaklarını 330ohmluk bir direnç kullanarak anlık olarak kısa devre edin (Böylece Devre Pillerin çok sıcak olduğunu sanacaktır.) Sönmezse devre doğru çalışmıyor demektir. Tekrar gözden geçirin.

Kullanım ve uyarılar

Şarj işlemi bitince LED sönecektir.

Pillerin doğru olarak takıldığından emin olunmalıdır

Aynı tipte pil kullanmalıdır

piller mutlaka termistöre temas etmelidir.

AAA( kumanda pili) tipi pilleri şarj ederken; piller termistöre temas etmelidir.Ayrıca bu tip piller çok ısınacağından 700mah kapasitesinden yüksek pilleri şarj etmemelisiniz.

Yalnızca Şarj edilebilen(rechargeable) NiCd ve NiMH tipi pil kullanılmalıdırç

Uyarı:Devre hatalı yapılırsa bilgisayarınızda geri dönüşü mümkün olmayan hatalar ortaya çıkabilir. Bu hatalardan doğan sorumluluk size aittir. KOLAY GELSİN..

bu yazı adresinden alınmış www.elektronikmerkezi.org tarafından tercüme edilmiş ve düzenlenmiştir.

8051 ile Step Motor Kontrolü

admin — Tue, 19 May 2009 00:00:00 +0000

STEP MOTORLAR
Stator sargılarının uyarıldığı darbeler yardımıyla oluşan manyetik alanın, rotor manyetik alanı ile etkileşimi sonucu, sabit bir açı ile adım adım dönen motorlara ADIM (STEP) MOTORLAR denir. Bu motorlar doğrudan dijital sinyallerle kontrol edilirler. Step motorlar şayet kusursuz olarak kontrol edilirlerse, adım sayısı her zaman girişe uygulanan pals sayısın eşit olur. Bu tip motorlar, çok çabuk ivmelenme, durma ve geri dönme yeteneğine sahiptirler. Birçok adım motor iki yönlü “asenkron motor” olarak da çalışabilirler.

Genel olarak Adım Motorlar, dijitalden analoğa çevrilme, hız ve pozisyon kontrol amaçlarına yönelik olarak kullanılmaktadır. Genellikle lineer hareket hassas mil kontrolü gerektiren uygulamalarda tercih edilirler. Bu motorların temeli 1935 senelerinde atılmış olup, günümüzde bilgisayar disketlerinin yazılıp okunmasındaki sistemlerde, bilgisayar yardımcı devrelerinde, yazıcı, çizici ve bazı robotların milimetrik hareket kontrollerinde geniş bir uygulama alanı vardır.

ÖZELLİKLERİ:
1- Step motorun dönüş hızı belirli bir zaman içinde, girişlerine gelen darbelerin (palslerin, sinyallerin) sayısı ile doğru orantılıdır.
2-Adımlardaki hata sayısı çok düşüktür. Bir adımdaki hata kendinden sonra gelen hatayı etkilemez.
3-Harekete geçmeye, durmaya ya da ters dönmeye hızlı yanıt verebilir.
4-Darbe sinyallerinin frekansı ile orantılı olarak, geniş bir dönme hızı bölgesine sahiptir.
5-Dijital kontrol edebilme özelliği nedeniyle bilgisayar kontrolüne çok yatkındır.
Bu iyi özelliklerinin yanı sıra ,Step motorlarda banı sorunlarla da karşılaşılır.
1-Yüksek frekanslarda adın atlama.
2-Diğer motorlara kıyasla daha karmaşık bir devreye ihtiyaç göstermesi.
3-Düşük verim .
4-Sabit adım açısı.
5-Diğer motorlara kıyasla daha düşük bir tork.
Bir elektrik motoruna enerji verildiği zaman rotoru sürekli olarak döner. Şayet motora uygulanan enerji kesilirse dönme olayı son bulur. Halbu ki step motorlarda, rotorun dönmesi girişe uygulanan pals adedine göre değişir. Girişe bir tek pals verildiğinde, rotor tek bir adım hareket eder ve durur. Daha fazla pals uygulanırsa, pals adedi kadar adım hareket eder. Rotorun dönme miktarı step motorun yapısına göre belli bir açı ile sınırlanmıştır. Örneğin; bir palste 15 derece dönen bir motorumuz olsun. Motora ilk palsin uygulanmasıyla rotor 15 derecelik bir dönme yapar ve durur. Rotorun 15 derece daha dönmesi için ikinci bir palse ihtiyacı vardır. Palslerin ardarda verilmesi halinde rotor devamlı döner. Motorun mili rotorun ortasına bağlıdır. Rotor dönünce mil de döner. Milin hareketi bilgisayarda istediğimiz işin yapılmasını sağlar.
Yapısal olarak step motorlar üç grupta incelenir.
1-Sabit mıknatıslı.
2-Varyabıl relüktanslı.
3-Hybird (melez)

PROGRAM KODU

;program adı: STEP MOTOR KONTORLÜ
;giriş:P3.0,P3.3
;çıkış:P1
;hazırlayanlar: Umut Poyrazoğlu

ORG 10H                 ;PROGRAM BAŞLANGIÇ ADRESİ
setb p3.0               ;P3.0 GİRİŞ OLARAK AYARLA
setb p3.3 		;P3.3 Ü GİRİŞ OLARAK AYARLA
loop:
BAS:

JB P3.0,bas1            ;P3.0 BİR İSE DALLAN DEĞİLSE ALT SATIRA GEÇ
cek:
 JNB P3.0,cek          	;P3.0 SIFIRSA DALLAN DEĞİLSE ALT SATIRA GEÇ
 call ileri             ;ILERİ ALTPROG. CAĞIR
 JMP loop               ;döngü
bas1:
 jb p3.3,bas            ;P3.3 BİRSE DALLAN DEĞİLSE ALT SATIRA GEÇ cek1:
 jnb p3.3,cek1          ;P3.3 SIFIRSA DALLAN DEĞİLSE ALT SATIRA GEÇ
call geri
                 	;GERİ ALT PROGRAMINI ÇAĞIR jmp loop ;DONGU
ileri:
mov a, #11111110b       ;LİTERAL DEĞERİ ACCYE YÜKLE
sol:

mov p1,a                ;ACC Yİ P1 E KOPYALA
rl a                    ;accyİ sola döndür
jnb p1.3,ileri          ;P1.3 SIFIR OLUNCAYA KADAR İŞLEME DEVAM ET
jnb p3.3,geri           ;P3.3 SIFIRSA DALLAN DEĞİLSE ALT SATIRA GEÇ
jmp sol                 ;KOŞULSUZ DALLAN
ret
geri:
mov a,#11110111b        ;LİTERAL DEĞERİ ACCYE YÜKLE
sag:
mov p1,a                ;ACC Yİ P1 e kopyala
rr a                    ;ACCYİ sağa döndür
jnb p1.0,geri           ;P1.0 SIFIR OLUNCAYADA KADAR İŞLEME DEVAM ET
jnb p3.0,i'leri         ;P3.0 SIFIRSA DALLAN DEĞİLSE ALT SATIRA GEÇ
jmp sag                 ; KOŞULSUZ DALLAN
ret end                 ;PROGRAM SONU

DEVRE ŞEMASI

NOT:DEVRE İSİS’TE ÇİZİLDİĞİNDEN ENTEGRELERİN BESLEME GİRİŞLERİ VE ŞASELERİ YOKTUR. DEVRE GERÇEKLEŞTİRİLİRKEN BUNLAR UNUTULMAMALIDIR.

AÇIKLAMA

Step motorları sürmek için sargılarına uygun bir zamanlamayla lojik palsler göndermek gereklidir.
Bu projede step motor AT89C52 mikro denetleyicisi tarafından sürülmektedir. Şemada görülen ULN2002 entegresi buffer adı verilen bir sürücü entegresidir motor işlemci üzerinden yüksek akım çekmesini önler motorun ihtiyaç duyduğu yüksek akımı sağlar.

Projenin yazılımsal kısmı bir önceki projedeki yürüyen ışık devresine benzemektedir. Önceki yazıda p1 bağlı ledlere sırayla bir lojik bir verilerek ledlerin sırayla yanması sağlanıyordu. Bu devrede ise step motor fazlarına sola doğru sırayla bir verildiğinde motor ileri yönde, sağa doğru lojik bir verildiğinde motor geri yönde harekete geçiyor. Motorun hareketinin uzunluğu verilen palsin uzunluğuna bağlı olarak değişiklik gösterir.

Programda görüldüğü üzere butonlar ile yön kontrolü yapılmaktadır. İleri butonuna basıldığında accye yüklenen 11111110 değeri sırayla p1.3 bitimine RL komutuyla kadar sola döndürülecek, p1.3 bitine geldiğinde motorun hareketinin devam etmesi maksadıyla sağa dönecektir. Bu kontrol jnb komutlarıyla sağlanmıştır. Aynı şekilde geri butonuna basıldığında ACC’ye 11110111 değeri yüklenece p1.0 sıfır oluncaya kadar sağa döndürülcek p1.3 tekrar sıfır olduğunda da işlem başa dönecektir. jnb ve JB komutları diğer uygulamalarda olduğu gibi çok önemli bir yere sahiptir. Ancak asıl işlemi yapan döndürme komutlarıdır(RL Rr). Bu uygulama daha geliştirelerek farklı amaçlarla kullanılabilir. Bu yazı sadece Step motor mantığının kavranması amacıyla yazılmıştır. Açı kontrolü yapılmamaktadır.
ULN2002 sürücü entegresi olmadan bu devreyi kurmak istersek güç transistörleri yardımıyla kurulan bir H köprüsü işimizi görür. 2 ampere kadar olan motorlarda bu entegreyi kullanmak mantıklıdır daha güçlü motorlar için daha farklı sürücü entegreleri kullanmak gereklidir.

555'li Köpeksavar